Biegunka przewlekła może utrzymywać się tygodniami, a nawet miesiącami, prowadząc do zaburzeń odżywiania, niedoborów elektrolitów, witamin i innych substancji odżywczych. Długotrwała biegunka z reguły nie jest tak intensywna, jak ostra biegunka, jednak w skutkach może być znacznie poważniejsza i prowadzić do ciężkich DZIECKA PRZEWLEKLE CHOREGO Streszczenie: Przedmiotem rozważań niniejszego opracowania jest przedstawienie wybra-nych metod terapeutycznych w procesie leczenia dziecka przewlekle chorego. W artykule wskazano też perspektywę pedagogiki terapeutycznej (leczniczej). Choroba przewlekła jest przykrym, obciążającym zdarzeniem w życiu człowieka. Przewlekła biegunka jest definiowana jako zmniejszenie konsystencji stolca trwające ponad cztery tygodnie. 1 Choć jest ona stosunkowo częsta (3-5% populacji), stanowi znaczne wyzwanie diagnostyczne, a lista rozpoznań różnicowych obejmuje kilkaset schorzeń. 1 Artykuł koncentruje się na podejściu diagnostycznym, które znajduje praktyczne zastosowanie w przypadku lekarzy podstawowej Biegunka pędraków to przewlekła biegunka występująca przede wszystkim u dzieci w wieku 1–3 lat, związana z nieprawidłową dietą (zawierającą zbyt duże ilości cukrów, zwłaszcza obecnych w napojach słodzonych) przy niepełnej dojrzałości przewodu pokarmowego. Istotny jest fakt, że pomimo biegunki, dziecko prawidłowo się Założyłam ten temat, bo na PBL chorują prawie wyłącznie osoby starsze. Jest to nieuleczalna postać raka układu limfatycznrgo (w oststeczności stosuje się chemioterapię, która często przynosi więcej szkody, niz pożytku), U mnie zdiadnozowano PBL w wieku 47 lat, czyli ponad 3 lata temu. Niestety od pwenego czasu nastapiła szybka Biegunka u dziecka może mieć postać: ostrą - wówczas trwa do 14 dni (biegunka ostra), przewlekłą - trwa ponad 14 dni (biegunka przewlekła). Biegunka - jak rozpoznać problem i jak pomóc dziecku? Biegunka u dziecka - przyczyny. Biegunka u dziecka może mieć wiele przyczyn. I tak przyczyną biegunki ostrej u dziecka może być: . Zgodnie ze swoją misją, Redakcja dokłada wszelkich starań, aby dostarczać rzetelne treści medyczne poparte najnowszą wiedzą naukową. Dodatkowe oznaczenie "Sprawdzona treść" wskazuje, że dany artykuł został zweryfikowany przez lekarza lub bezpośrednio przez niego napisany. Taka dwustopniowa weryfikacja: dziennikarz medyczny i lekarz pozwala nam na dostarczanie treści najwyższej jakości oraz zgodnych z aktualną wiedzą medyczną. Nasze zaangażowanie w tym zakresie zostało docenione przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia, które nadało Redakcji honorowy tytuł Wielkiego Edukatora. Sprawdzona treść ten tekst przeczytasz w 6 minut Przewlekłe biegunki jest to stan chorobowy trwający powyżej dziesięciu dni, charakteryzujący się wydalaniem przez dziecko zwiększonej liczby stolców lub ich nieprawidłową konsystencją z domieszką śluzu lub krwi. Przedłużające się biegunki powodują zaburzenia trawienia i wchłaniania, co w istotny sposób wtórnie przyczynia się do przedłużania występowania objawów biegunkowych. Shutterstock Potrzebujesz porady? Umów e-wizytę 459 lekarzy teraz online Co to są przewlekłe biegunki? Rodzaje przewlekłych biegunek Przyczyny przewlekłej biegunki u dzieci Wygląd stolca a możliwe dolegliwości chorobowe Przewlekłe biegunki i ich objawy Diagnostyka przewlekłych biegunek Przewlekłe biegunki - leczenie Co to są przewlekłe biegunki? Przewlekła biegunka jest dolegliwością charakteryzującą się oddawaniem większej liczby stolców, mających luźną lub wodnistą konsystencję. Czasami towarzyszy im obecność śluzu lub krwi. Stan chorobowy określany jest przewlekłym, gdy utrzymuje się powyżej 10 dni. Nieopanowanie u niemowlęcia (zwłaszcza w I kwartale życia) zakażenia jelitowego we wstępnej fazie choroby może prowadzić do wyniszczenia zagrażającego życiu dziecka. U starszych niemowląt długotrwałe utrzymywanie się objawów biegunkowych po ostrych infekcjach nie stanowi już zazwyczaj tak znacznego zagrożenia, ma jednak znaczący wpływ na przedłużanie się okresu rekonwalescencji. Należy przede wszystkim możliwie wcześnie opanować pierwotną przyczynę choroby. Przedłużający się proces chorobowy powoduje zaburzenia w trawieniu i wchłanianiu, co w istotny sposób wtórnie przyczynia się do przedłużania występowania objawów biegunkowych. Istotne może być także utrzymywanie się poza okresem infekcji jelitowej ognisk zakażenia spoza przewodu pokarmowego. Najczęstszą tego typu przyczyną jest przetrwałe zapalenie ucha środkowego z towarzyszącym zniszczeniem tkanki kostnej oraz przewlekłe zmiany zapalne zlokalizowane w układzie oddechowym lub drogach moczowych. Analizując przyczyny nawracających, ciężkich, uporczywych infekcji jelitowych, należy również wziąć pod uwagę wrodzone, trwałe niedobory immunologiczne (zwłaszcza brak lub niedobór IgA). Rodzaje przewlekłych biegunek W zależności od przyczyny, która spowodowała biegunkę, wyróżniamy: 1. biegunkę osmotyczną - występującą na skutek nieprawidłowego trawienia pokarmów w jelitach. Dotyczy to głównie węglowodanów, które po przedostaniu się do jelita grubego tworzą związki hamujące wchłanianie z niego wody. Konsekwencją tej biegunki jest oddawanie wodnistych lub luźnych stolców. Wśród przyczyn biegunki osmotycznej wymienia się wtórne zaburzenia jelitowe powstałe na skutek biegunek infekcyjnych, zespół krótkiego jelita, zespół rozrostu bakteryjnego oraz nietolerancję węglowodanów, np. sorbitolu, fruktozy, laktozy. Może również pojawiać się u osób, które nadużywają leków przeczyszczających czynnych osmotycznie, np. laktuloza; 2. biegunkę zapalną - pojawiającą się w przebiegu alergii pokarmowej, wrzodziejącego zapalenia jelit oraz w zaburzeniach odporności; 3. biegunkę wydzielniczą - przyczyną jej powstawania jest zwiększone wydzielanie do jelit wody oraz elektrolitów. Może również pojawiać się u osób z wrodzonymi defektami lub zaburzeniami autoimmunologicznymi i guzami czynnymi hormonalnie; 4. biegunkę występującą u osób z przyspieszoną motoryką jelit - występuje szczególnie u osób z nadczynnością tarczycy oraz przyjmujących preparaty prokinetyczne. Przyczyny przewlekłej biegunki u dzieci Przyczyny powstawania przewlekłej biegunki dzielimy na: 1. CZĘSTE: niewydolność trzustki (przyczyną powstawania może być zapalenie trzustki oraz mukowiscydoza; wydalane stolce są cuchnące i obfite); stosowanie środków przeczyszczających (bardzo często nastolatki chcące się odchudzić nadużywają leków przeczyszczających; w konsekwencji pojawia się wodnista biegunka); zespół jelita krótkiego; przewlekłe nieswoiste zapalenie jelit (objawia się problemami z prawidłowym wzrostem, rozwolnieniami, bólami brzucha oraz stolcami z domieszką śluzu i krwi); biegunka poinfekcyjna (przyczyną powstawania jest przewlekające się zakażenie przewodu pokarmowego lub nadwrażliwość na określony pokarm, np. krowie mleko); celiakia; zespół jelita drażliwego; nietolerancja węglowodanów. 2. RZADKIE: biegunka sodowa; biegunka chlorkowa; Enteropatia immunologiczna iEnteropatia autoimmunizacyjna; biegunka fenotypowa; Dysplazja epitelialna (wodnista biegunka występuje od urodzenia); wrodzony zanik mikrokosmków. Wygląd stolca a możliwe dolegliwości chorobowe Warto dokładnie oglądać stolec i zwracać uwagę na jego objętość, barwę oraz obecność ewentualnych domieszek w postaci ropy, śluzu lub krwi. W stolcu mogą występować również niestrawione resztki pokarmów oraz elementy pasożytów jelitowych, które sugerują obecność zmian patologicznych. Wygląd stolca może wskazywać na możliwe przyczyny zaburzeń występujących w przewodzie pokarmowym: kał z domieszką krwi i śluzu - może wskazywać na występowanie hemoroidów, zapalenia jelita grubego, nowotwór lub alergię; kał smolisty o czarnej barwie - może oznaczać, że pacjent krwawi z górnego odcinka przewodu pokarmowego; kał z dodatkiemropy - występuje i osób ze schorzeniami jelita grubego o charakterze bakteryjnym lub zapalnym; stolec o wodnistej konsystencji - może oznaczać problemy z wchłanianiem jelitowym; kał mający dużą objętość i tłuszczową konsystencję - oznacza kłopoty z trawieniem mające związek z niewydolnością trzustki. Przewlekłe biegunki i ich objawy Oprócz większej ilości oddawanych płynnych lub półpłynnych stolców oraz ich zwiększonej częstotliwości, występują symptomy współtowarzyszące w postaci: wymiotów, wysokiej temperatury, redukcji masy ciała, bolów brzucha, braku apetytu, wycieńczenia organizmu. Diagnostyka przewlekłych biegunek W rozpoznaniu przewlekłych biegunek przydatny jest wywiad lekarski z pacjentem, który ma na celu ustalenie podłoża biegunki oraz jej związku ze spożytymi wcześniej pokarmami. Lekarz może zapytać o to jak przebiegała biegunka, np. ostry przebieg może wskazywać na jej infekcyjne pochodzenie. Przydatne jest również uzyskanie informacji na temat wyglądu stolca. Badania diagnostyczne wykorzystywane w diagnostyce przewlekłych biegunek to: 1. Badanie kału: jego celem jest zbadanie stężenia elektrolitów w stolcu oraz jego osmoralności, aby rozróżnić biegunkę sekrecyjną od osmotycznej. Ponadto badanie kału pozwala na ocenę wydalania tłuszczów w kale oraz zawartości elastazy (ocena trzustki). Przy podejrzeniu bakteriologicznego pochodzenia biegunki wykonuje się badanie bakteriologiczne kału. 2. Endoskopowa ocena jelita grubego - wykonywana jest w celu znalezienia podłoża biegunki, np. choroba Crohna. 3. Badanie krwi - ważna jest morfologia krwi razem z obrazem leukocytów, oceną elektrolitów i mocznika w surowicy oraz badanie krwi w kierunku celiakii. 4. Badanie przedmiotowe - lekarz ocenia węzły chłonne pacjenta (określa czy są powiększone), ponadto sprawdza czy doszło do powiększenia śledziony i wątroby. Oprócz tego ocenie poddawane są ewentualne zmiany wokół odbytu, np. otarty naskórek, przetoki i szczeliny. Lekarz przygląda się również palcom pacjenta - jeżeli są one pałeczkowate mamy do czynienia z zaburzeniami wchłaniania oraz celiakią. Należy dokładnie ocenić skórę pacjenta, ponieważ jej stan może wskazywać na przyczynę przewlekłej biegunki. 5. Badania specjalistyczne - wykonywana jest kolonoskopia (badanie dolnego odcinka przewodu pokarmowego) lub gastroskopia (badanie górnego odcinka przewodu pokarmowego). W przebiegu tych badań pobrane mogą zostać wycinki do badania histopatologicznego lub posiewu bakteriologicznego. W niektórych przypadkach zachodzi konieczność badań obrazowych w postaci rezonansu magnetycznego, badania RTG lub USG. Przewlekłe biegunki - leczenie Wybór rodzaju leczenia przewlekłych biegunek zależy od ich przyczyny. U pacjentów z nietolerancją fruktozy i laktozy najważniejsze jest wyeliminowanie z diety mleka oraz owoców i soków. U pacjentów mających kłopoty z trawieniem i wchłanianiem tłuszczów konieczne jest zastąpienie ich tłuszczami zawierającymi kwasy tłuszczowe śródłańcuchowe. Z kolei u chorych na celiakię należy wdrożyć dietę bezglutenową. Leczenie farmakologiczne celowane jest w leczenie choroby podstawowej, np. choroby Crohna, biegunki poantybiotykowej czy wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. U dzieci z biegunką sodową lub chlorową podaje się mieszanki elektrolitowe, uzupełniające ich niedobory w organizmie dziecka. Niekiedy zachodzi konieczność leczenia operacyjnego, szczególnie u dzieci posiadających guzy hormonalnie czynne, np. w przebiegu rakowiaka. Sytuacje takie zdarzają się jednak stosunkowo rzadko. Praktyczne rady przydatne w przebiegu przewlekłej biegunki 1. Spożywaj produkty łagodne, które nie podrażniają przewodu pokarmowego, np. gotowane ziemniaki, gotowaną marchew, ryż lub gotowanego kurczaka bez skórki. 2. Pamiętaj o nawadnianiu swojego organizmu za pomocą doustnych płynów nawadniających (stosuje się je nie tylko w przebiegu biegunki, ale i profilaktycznie). 3. Po ustąpieniu biegunki unikaj przez tydzień spożywania pokarmów mlecznych (może bowiem zaistnieć ryzyko nietolerancji laktozy). 4. Unikaj stosowania sztucznych słodzików. Nie spożywaj miętusów. 5. Zaleca się unikanie spożywania produktów nasilających objawy biegunki. Mowa tu o pikantnych i tłustych potrawach, nabiale, kofeinie oraz produktach zawierających dużą ilość błonnika. Również jabłka oraz gruszki mają działanie nasilające nieprzyjemne objawy. Czy możliwe jest całkowite wyleczenie? Wszystko zależy od przyczyny przewlekłej biegunki. Całkowite wyleczenie możliwe jest w biegunce po kuracji antybiotykiem lub w alergii pokarmowej, która ustępuje pomiędzy 2. a 5. rokiem życia. W pozostałych przypadkach wszystko zależy od choroby podstawowej. Treści z serwisu mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie. Źródła Domowy Poradnik Medyczny, PZWL przewlekłe biegunki choroby układu pokarmowego Biegunka na wakacjach – jak jej zapobiec? Skurcze brzucha, nudności, wymioty i konieczność odwiedzania toalety kilka razy w ciągu doby? Biegunka podróżnych, nazywana potocznie „zemstą faraona”, niejednemu... Ból mięśni, głowy i biegunka. Oto symptomy nowych podwariantów koronawirusa Mimo wakacji i przyjemniej pogody koronawirus nie daje o sobie zapomnieć. Mutacje i coraz częściej występują w Europie i Stanach Zjednoczonych. Wg... Tomasz Gdaniec O czym świadczy biegunka po jedzeniu? Dlaczego po jedzeniu pojawia się biegunka? Czy może to oznaczać nietolerancję pokarmową lub alergię? Czy z takim problemem należy się zgłosić do lekarza? Czy... Lek. Katarzyna Darecka Czy alkohol może wywołać biegunkę? Czy po alkoholu może pojawić się biegunka? Na co może wskazywać ból brzucha? Czy jakość alkoholu ma wpływ na pojawienie się biegunki? Na pytanie odpowiada lek.... Lek. Anna Mitschke Probiotyki – ratunek na wypadek biegunki Biegunka utrudnia życie małym i dużym, może mieć różne podłoże i jest najlepszym dowodem na to, że zdrowie i dobre samopoczucie zaczyna się w jelitach.... Ból brzucha, biegunka i mdłości. To może być Omikron Objawy przypominające niestrawność lub grypę jelitową wcale nie muszą ich oznaczać. Okazuje się, że problemy jelitowo-żołądkowe mogą być też jednymi z objawów... Diana Szwajcer Znaleźli powiązanie biegunki z okresem. Przyczyna? Prosta Naukowcy potwierdzili, że biegunka jest objawem okresu i znaleźli na to wytłumaczenie. Z problemem rozwolnienia podczas okresu, szczególnie w pierwszych jego... Małgorzata Krajewska Biegunka jednym z objawów COVID-19. Może zwiększać ryzyko hospitalizacji Objawów zakażenia COVID-19 jest bardzo wiele. To przede wszystkim dolegliwości ze strony układu oddechowego, gorączka, ból głowy, ból mięśni. Ale bardzo wielu... Adrian Dąbek Biegunki pochodzenia wirusowego - przyczyny, objawy i leczenie Za najczęstsze podłoże ostrych biegunek, zwłaszcza w krajach o wysokim standardzie życia i dużej higienie, uważa się zakażenia wirusowe, a wśród nich –... Kazimierz Janicki Biegunka - przyczyny, leczenie, domowe sposoby na biegunkę Biegunka to częste oddawanie płynnego stolca. Zazwyczaj trwa ona kilka godzin. Zdarza się jednak, że postanawia zostać nawet kilka dni. Wówczas, z dużym... Biegunka u dzieci występuje bardzo często. Jest na przykład jednym z objawów ząbkowania. Dlatego biegunka przy ząbkowaniu nikogo nie powinna dziwić. Ale trzeba na wszystko zwracać uwagę, ponieważ długotrwałe luźne stolce mogą prowadzić do groźnego dla organizmu odwodnienia. Biegunka u dziecka – definicja Biegunka występuje, gdy dziecko oddaje trzy lub więcej obfitych, wodnistych stolców w ciągu doby lub pojedynczy stolec, który zawiera krew, śluz albo ropę. Biegunki u dzieci, zwłaszcza małych, są bardzo groźne, gdyż szybko doprowadzają do odwodnienia organizmu. Biegunka może być oznaką alergii pokarmowej, choroby o podłożu wirusowym, zakażenia bakteryjnego. Biegunka towarzyszy czasem terapii antybiotykami, ale też występuje podczas ząbkowania. Ząbkowanie a biegunka to nie są dwie różne sprawy. Warto więc zwrócić na nie uwagę. Gdy maluch płacze Kiepski humor, nieprzespane noce… Wyrzynające się mleczaki bywają bardzo bolesne. Na szczęście są sposoby, by przynieść dziecku ulgę. Ząbkowanie może przebiegać w sposób niezauważalny. Samego odkrycia pierwszego mleczaka rodzice dokonują często przez przypadek. Zazwyczaj jednak wyrzynanie się zębów jest dość trudnym doświadczeniem dla całej rodziny. Maluch staje się obolały, osowiały, marudny. Może mieć stan podgorączkowy. Tak czy inaczej, przez ząbkowanie trzeba po prostu przejść, a dziecku zapewnić ulgę w przykrych dolegliwościach. Pierwszym objawem ząbkowania jest nadmierne ślinienie się. Na podrażnionej śliną brodzie może pojawić się natomiast delikatna wysypka. Spływająca po tylnej ścianie gardła wydzielina wywołuje natomiast słabe pokasływanie. Maluch z dnia na dzień z pogodnego niemowlęcia zmienia się w marudne, płaczliwe dziecko. Innym objawem ząbkowania jest pogorszenie apetytu. Dzieje się tak dlatego, że ssanie sprawia dziecku ból. Dziąsła podczas ząbkowania zawsze są nabrzmiałe i rozpulchnione, swędzą i bolą. Ząbkujący maluch wkłada do buzi ręce i wszystkie przedmioty, które znajdują się w jego zasięgu. W ten sposób próbuje sam ulżyć sobie w cierpieniu. Ząbkowanie jest bolesne Z powodu stanu zapalnego dziąseł dziecko może lekko gorączkować. Natomiast mocne podrażnienie śluzówki może wywołać cieknący katar. Ząbkujące dzieci również pocierają często okolice uszu i policzków. Przyczyną jest ból, który promieniuje z dziąseł w te okolice. Dlaczego wyrzynanie się mleczaków jest tak bolesne? Zęby przede wszystkim muszą przesunąć się do jamy ustnej z kości obu szczęk. Jest to miejsce, w którym powstały. Ta wędrówka jest niestety dla dziecka bolesna. Zęby napierają na dziąsła, a napór wywołuje stan zapalny i swędzenie. Warto jednak pamiętać, że na szczęście ząbkowanie nie trwa wiecznie. Po kilku tygodniach dziecko zupełnie zapomni o tych przykrych przeżyciach, a rodzice będą mogli cieszyć się ze ślicznych ząbków swojej pociechy. Biegunka – ząbkowanie Biegunka podczas ząbkowania zazwyczaj ma lekki przebieg. Lekka i krótka może być spowodowana chociażby połykaniem większej ilości śliny oraz stanem zapalnym dziąseł. Dziecko wtedy bierze do buzi różne przedmioty, które mogą być po prostu brudne. Podczas wystąpienia luźnych stolców należy pamiętać, by dziecku podawać przede wszystkim więcej płynów, by się nie odwodniło. Częste uzupełnianie płynów i obserwacja dziecka to sprawy priorytetowe. W razie potrzeby należy udać się do lekarza po niezbędną poradę i pomoc medyczną. Dzieje się tak zwłaszcza, gdy biegunka się nasila lub nie chce odpuścić. Wtedy koniecznie trzeba pojawić się u lekarza. Dzień Dobry Mam bardzo duży problem. Mój dzidizuś ma 12 miesięcy. 16 czerwca ((3 miesiące temu) dostała biegunkę. Po około tygodniu trafiłyśmy do szpitala i byłyśmy tam 2 doby. Okazało się, że dzidizus ma salmonelle. Dostała bactrim. Potem juz w wynikach wychodziło, że salmonella i inne bakterie nie są obecne. lekarz kazał powoli wprowadzic jedzonko, które jadła wczesniej i dokończyc puszke mleka bebilon pepti zanim wrocimy do bebilonu normalnego. Przy probie powrotu do normalnego bebilonu Nina reagowała biegunką (dostawała tylko jeden normalny dziennie) + 2 razy pepti. Jeszcze dostawała probiotyk dicoflor ok 2 tygodnie. Ogólnie chodzi o to, ze mimo, iz dzidzius od 3 miesięcy jest na diecie (je tylko bebilon pepti, marchiankę, sinlac, rozgotowane mięso z kurczara z rozgotowana marchewka i to zmiksowane) nie je nic innego, i mimo to stolec nie moze sie uregulowac. Czasami faktycznie wyglądał tak, ze kupki sa trochę lepsze (kosystencja smietany) ale przy jakichkolwiek próbach wprowadzania jakiegokolwiek jedzenia reagowała biegunką. Ok 2 tygodnie temu kupy były całkiem ładne, Nina została zaszczepiona na ospę. Na następny dzień dostała straszną biegunkę. na nastepny dzień się poprawiło, w trzeci juz było dużo lepiej i tak było przez kilka dni aż w niedzilę dostała biegunki takiej jakiiej jeszcze nigdy nie miała. Sama woda, kilkanaście kup w ciągu dnia, zapaparane za kazdym razem całe lóżeczko... i tak już trzeci dziec. odstawiłam mleko. dostaje teraz marchwianke, rozgotowany banan z jabłkiem, wode z tego, orsalit, sinlac, chrupki kukurydziane i to wszystko. Nie chce tego jesc, nie chce pic. wypiła dzisiaj marchwianke całą, troche sinlacu i kilka łyków wody po gotowaniu banana i jabłka. JJuż jest trezci dzień i nie ma rzadnej poprawy. Taka kupa idzie cała w pieluche i nie da sie wziasc nawet do badania. Nie mam pojęcia co się dzieje mojemu dzidizusiowi :( Lekarz powiedział, ze moze to wirus, ale ona nie moze wrócic do siebie od trzeci dzień takiego apogeum i zero poprawy. nie wiem juz co robic. co moze byc mojemu dzidizusiowi?? W kupie nie ma krwi ani sluzu (wczesniej po salmonelli był śluz i bardzo brzydki zapach). jestem po prostu załamana. Boję się, ze sobie uszkodzi trzustkę albo coś innego :( Choć biegunka u dziecka to jedna z częstych przypadłości, nie wolno jej lekceważyć. Aby właściwie reagować i działać, warto wiedzieć, kiedy właściwie mówimy o biegunce u dziecka Biegunka u dziecka - kiedy można o niej mówić? O biegunce u dziecka mówimy wtedy, gdy maluch kilka razy w ciągu dnia oddaje wodnisty stolec o kwaśnym zapachu. W kale można znaleźć niestrawiony pokarm, a także śluz i krew. Biegunce często towarzyszą: bóle brzucha, gorączka, brak apetytu, złe samopoczucie. Biegunka u dziecka może mieć postać: ostrą - wówczas trwa do 14 dni (biegunka ostra), przewlekłą - trwa ponad 14 dni (biegunka przewlekła). Biegunka - jak rozpoznać problem i jak pomóc dziecku? Biegunka u dziecka - przyczyny Biegunka u dziecka może mieć wiele przyczyn. I tak przyczyną biegunki ostrej u dziecka może być: infekcja wirusowa, którą najczęściej wywołują rotawirusy. Biegunce mogą towarzyszyć: kaszel, katar, wymioty, a stolce są bardzo wodniste i trudne do zahamowania infekcja bakteryjna, wywołana przez: pałeczki Salmonelli, Shigelli, czy Campylobacter. Biegunce często towarzyszy gorączka zatrucie pokarmowe, które może pojawić się po zjedzeniu nieświeżego, skażonego jedzenia czy użyciu źle umytej butelki. Biegunki wywołują bakterie lub toksyny bakteryjne, a wodnistym stolcom towarzyszą wymioty alergia pokarmowa. Biegunka pojawia się, gdy dziecko zje coś, co je uczula. Towarzyszy jej spadek apetytu i zmiany skórne: zaczerwienienie, świąd czy wysypka infekcje dróg oddechowych - zdarza się, że biegunka pojawia się przy zapaleniu płuc czy anginie antybiotykoterapia - ponieważ antybiotyki niszczą także dobre bakterie, może dojść do zaburzenia równowagi flory bakteryjnej jelit, czego objawem może być biegunka zapalenie wyrostka robaczkowego - biegunce towarzyszy ból brzucha w okolicy pępka, który nasila się i promieniuje do prawej pachwiny Przyczyną biegunki przewlekłej u dziecka może być: obecność pasożytów (lamblie, glista, tasiemiec), zapalenie jelita cienkiego (nadwrażliwości na składniki pokarmowe), celiakia, zespół jelita drażliwego, mukowiscydoza, nieswoiste zapaleń jelit, nadmierne spożycie soków owocowych i warzyw (biegunka pędraków). Biegunka u dziecka - leczenie Biegunkę leczy się różnymi sposobami, w zależności od przyczyny oraz towarzyszących jej objawów. Inaczej postępuje się w przypadku biegunki o podłożu wirusowym, a inaczej, gdy winę za nią ponosi alergia. Leczenie biegunki zależy także od wieku dziecka i ogólnego stanu dziecka. Gdy dziecko zmaga się z biegunką, warto podawać mu probiotyki, które zawierają bakterie kwasu mlekowego, pomagające przywrócić naturalną florę bakteryjną jelit, a i usunąć drobnoustroje chorobotwórcze. Dzieciom nie podaje się (chyba, że lekarz zdecyduje inaczej) leków hamujących biegunkę (węgla lekarskiego i innych preparatów przeciwbiegunkowych), ponieważ uniemożliwia to wydalenie toksyn. Leczenie biegunki powinno polegać na uzupełnianiu utraconych płynów. Dlatego zawsze należy dbać o to, by dziecko piło ich odpowiednią ilość: po trochu, małymi porcjami. W przeciwnym wypadku może dojść do odwodnienia, które jest niebezpieczne. Im dziecko jest młodsze, tym większe ryzyko odwodnienia. Ważne, by dziecko nie piło soków, a wodę niegazowaną lub napary (mięta, koper, rumianek, suszone jagody). Ponieważ biegunce towarzyszy brak apetytu, ale wiadomo, że jedzenie przyspiesza regenerację przewodu pokarmowego, dziecku warto gotować marchwiankę (zupa z rozgotowanej marchewki), kisiel czy kleik ryżowy. Po konsultacji z lekarzem można również podawać płyny nawadniające dostępne w aptece. Biegunka - kiedy do lekarza? Są sytuacje, które wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej, ponieważ biegunka, zwłaszcza u małego dziecka, może być bardzo niebezpieczna. Z maluchem mającym biegunkę należy jechać do szpitala lub wezwać lekarza, gdy: dziecko bardzo źle się czuje, jego stan się pogarsza, jest osłabione i apatyczne, pojawiają się wymioty, maluch nie oddaje moczu, płacze bez łez, ma suche usta, a u niemowląt zapada się ciemiączko - to objawy odwodnienia, biegunka występuje u niemowląt i małych dzieci. To także może cię zainteresować: Biegunka i ból brzucha w ciąży - porady Kolka pępkowa u dzieci. Jakie są przyczyny powstania i objawy kolki pępkowej? Choroba Leśniowskiego-Crohna u dzieci Co to jest biegunka przewlekła i jakie są jej przyczyny? Jest to stan chorobowy polegający na oddawaniu większej liczby stolców o luźnej lub wodnistej konsystencji, niekiedy z obecnością krwi lub śluzu, utrzymujący się powyżej 2 tygodni (wg innych autorów – powyżej 4 tyg.), doprowadzający często do niedożywienia. W zależności od przyczyny biegunkę przewlekłą dzieli się na kilka rodzajów. Rodzaje biegunki przewlekłej Biegunka osmotyczna powstaje najczęściej w wyniku upośledzenia trawienia składników pokarmowych w jelitach. Dotyczy to głównie węglowodanów, które po przemieszczeniu do jelita grubego ulegają fermentacji bakteryjnej, tworząc związki, które hamują wchłanianie wody z jelita grubego. To z kolei powoduje oddawanie luźnych lub wodnistych stolców. Przyczyną takiego rodzaju biegunki najczęściej są wtórne zaburzenia jelitowe po biegunkach infekcyjnych, a także po antybiotykoterapii, w następstwie nietolerancji węglowodanów (fruktoza, sorbitol, laktoza). Występuje w takich stanach chorobowych, jak celiakia, zespół rozrostu bakteryjnego, zespół krótkiego jelita, zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki. Występuje też przy nadużywaniu leków przeczyszczających osmotycznie czynnych (sól gorzka, laktuloza, makrogole). Biegunka sekrecyjna (wydzielnicza) powstaje w wyniku zwiększonego wydzielania do światła jelita elektrolitów i wody. Może to być wynikiem defektów wrodzonych (biegunka chlorowa, biegunka sodowa), działania toksyn bakteryjnych (np. E. coli), guzów hormonalnie czynnych (VIP-oma, rakowiak) lub zaburzeń autoimmunologicznych. Biegunka spowodowana przyspieszoną motoryką jelita występuje w zespole jelita nadwrażliwego, nadczynności tarczycy, podczas stosowania leków prokinetycznych, np. cisaprydu. U dzieci najczęściej występuje jako zaburzenie czynnościowe (biegunka czynnościowa). Biegunka zapalna występuje w przewlekłych zapalnych chorobach jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Crohna, alergia pokarmowa, lamblioza, zaburzenia odporności). Jak często występuje biegunka przewlekła? W zależności od przyczyny występowanie waha się od ułamka procenta (we wrodzonych defektach enzymatycznych) do ponad 20% populacji (nietolerancja laktozy). Jak się objawia biegunka przewlekła? Objawy biegunki osmotycznej występują po spożyciu nietolerowanego składnika pokarmowego, np. laktozy, fruktozy. Ustępują po jego wyłączeniu z diety. Objawy biegunki poinfekcyjnej ustępują po przerwaniu karmienia doustnego. Biegunka sekrecyjna utrzymuje się także po zaprzestaniu karmienia. Biegunka zapalna lub w zaburzeniach motoryki jelita występuje w łączności z innymi objawami tych chorób lub zaburzeń. Co robić w razie wystąpienia objawów biegunki przewlekłej? Jeżeli znany jest związek biegunki z nietolerancją pokarmową, to wystarczy ograniczenie lub wyłączenie tego składnika pokarmowego z diety (np. laktozy lub fruktozy). Jeżeli przyczyną są leki przeczyszczające lub prokinetyczne, to wystarczy ich ograniczenie lub odstawienie. W pozostałych stanach, zwłaszcza jeżeli występuje ubytek masy ciała lub zwolnienie tempa rozwoju fizycznego dziecka, zazwyczaj zachodzi konieczność przeprowadzenia badań specjalistycznych w warunkach szpitalnych. Jak lekarz stawia diagnozę? Nieocenioną pomocą służy wywiad chorobowy, z którego można dowiedzieć się o podłożu biegunki, jak związek ze spożytymi produktami (mleko, owoce), przebyte ostre biegunki, antybiotykoterapia, objawy współistniejące wskazujące pewne jednostki chorobowe, w których występują biegunki. Ustępowanie biegunki po zaprzestaniu karmienia wskazuje na biegunkę osmotyczną. Oddawanie luźnych stolców tylko w okresie czuwania przy dobrym rozwoju fizycznym dziecka, przy jednoczesnym małym spożyciu tłuszczów może wskazywać na biegunkę czynnościową. U części dzieci zachodzi konieczność przeprowadzenia jednego lub kilku z niżej wymienionych badań pracownianych: 1. Badanie kału ocena osmolarności kału i jednoczesnego stężenia elektrolitów w stolcu pozwala na rozróżnienie biegunki osmotycznej od sekrecyjnej ocena wydalania tłuszczów w kale może wskazywać na zewnątrzwydzielniczą niewydolność trzustki lub na jelitowe zaburzenie wchłaniania tłuszczów ocena zawartości elastazy lub chymotrypsyny również służy do oceny trzustki zawartość alfa1-antytrypsyny w kale, która jest zwiększona w enteropatii z utratą białka, a także w zapalnych chorobach jelit badanie bakteriologiczne i parazytologiczne kału przy podejrzeniu tła parazytologicznego lub bakteriologicznego biegunki. 2. Test oddechowy po doustnym obciążeniu laktozą, sacharozą lub fruktozą pozwala na wykazanie nietolerancji cukrów, a także może wskazywać na zespół przerostu bakteryjnego w jelicie cienkim. 3. Badania krwi w kierunku obecności przeciwciał przeciw endomysium (EmA) i tkankowej transglutaminazie (tTG) immunoglobulina E i przeciwciała przeciwko alergenom pokarmowym stężenia elektrolitów i badanie gazometryczne w biegunkach sekrecyjnych (np. chlorowa, sodowa) badania hormonalne przy podejrzeniu nadczynności tarczycy lub guzów wydzielających enterohormony. 4. Biopsja jelita cienkiego w celu oceny histologicznej i histochemicznej przy podejrzeniu celiakii, alergii pokarmowej lub defektów enzymatycznych jelita cienkiego. 5. Ocena endoskopowa jelita grubego w celu wykazania zapalnego podłoża biegunki, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub choroby Crohna. Jakie są sposoby leczenia biegunki przewlekłej? Sposoby te zależą od przyczyny. W nietolerancji laktozy lub fruktozy wystarczy ograniczyć spożycie mleka, soków lub owoców. Jeżeli dziecko toleruje produkty o mniejszej zawartości laktozy, jak kefiry lub jogurty, to należy je uwzględnić w jego diecie jako źródło białka i wapnia. W udowodnionej alergii wyłącza się produkt wywołujący chorobę, najczęściej mleko, które można zastąpić jego hydrolizatami. Przy zaburzeniu trawienia i wchłaniania tłuszczów konieczne może być zastosowanie w diecie tłuszczów zawierających średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe (MCT). Ten rodzaj tłuszczów powinien znajdować się w diecie osób z enteropatią z utratą białka. W celiakii wprowadza się dietę bezglutenową. Farmakologiczne leczenie choroby podstawowej, np. wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, choroby Crohna, zespołu przerostu bakteryjnego, lambliozy lub biegunki poantybiotykowej. Niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki wymaga substytucji enzymów trzustkowych. W przypadku biegunki sekrecyjnej (chlorowa, sodowa) należy podawać dziecku odpowiednie mieszanki elektrolitowych wyrównujących ich niedobory w organizmie dziecka. U wielu dzieci pewną pomoc może przynieść zastosowanie probiotyków. Leczenie chirurgiczne stosuje się u dzieci z guzami hormonalnie czynnymi (rakowiak, VIP-oma, gastronoma, rak rdzeniasty tarczycy), są to jednak choroby bardzo rzadkie w wieku dziecięcym. Czy jest możliwe całkowite wyleczenie? Zależy to od przyczyny biegunki. Możliwe jest w biegunce poantybiotykowej i w zespole przerostu bakteryjnego, jakkolwiek w tej ostatniej chorobie mogą być nawroty. W alergii pokarmowej u większości dzieci objawy ustępują pomiędzy 2. a 5. rokiem życia. U pozostałych pacjentów rokowanie zależy od choroby podstawowej. Co robić po zakończeniu leczenia? Kontynuować postępowanie dietetyczne oraz leczenie choroby podstawowej. Co robić, aby uniknąć zachorowania? Przy antybiotykoterapii dołączenie probiotyków może okazać się pomocne w zapobieganiu biegunce poantybiotykowej. Nieprzekraczanie tolerowanej ilości laktozy lub fruktozy chroni przed biegunką w przypadku nietolerancji tych cukrów. Osoby z nietolerancją laktozy mogą spożywać mleko z ograniczoną zawartością laktozy albo dodawać preparaty zawierające laktazę. Tabela. Przyczyny przewlekłej biegunki u dzieci (opr. H. Szajewska) Częste przyczyny Niespecyficzna biegunka przewlekła, czyli tzw. biegunka pędraków • Jedna z najczęstszych przyczyn biegunki przewlekłej u dzieci • Zwykle występuje między 1. a 3. rż. • Stolce z niestrawionymi resztkami pokarmowymi • Prawidłowy rozwój fizyczny i psychiczny! • Zwykle samoistne ustąpienie objawów ok. 4. roku życia • Najczęściej spowodowana jest złym zbilansowaniem diety (nadmiar napojów, zwłaszcza wysoko węglowodanowych oraz zawierających sorbitol, niedobór tłuszczu) • Leczenie: zwykle niepotrzebne; ew. dieta bogatoresztkowa, wysokotłuszczowa i niskowęglowodanowa z ograniczeniem napojów Niewydolność trzustki • Przyczyny: mukowiscydoza, zespół Schwachmana, zapalenie trzustki • Stolce: liczne, cuchnące, obfite, tłuszczowe Zespół krótkiego jelita Szczegółowe omówienie – patrz tutaj Celiakia Szczegółowe omówienie – patrz: tutaj Środki przeczyszczające • W wyniku nadużywania leków przeczyszczających (o działaniu osmotycznym) przez nastolatki pragnące się odchudzić • Zwykle biegunka wodnista Biegunka poinfekcyjna • Rozpoznawana w przypadku ostrego epizodu biegunkowego o zakaźnej lub przypuszczalnie zakaźnej etiologii utrzymującego się dłużej niż 14 dni, z towarzyszącymi zaburzeniami trawienia i wchłaniania prowadzącymi do zahamowania prawidłowego przyrostu masy ciała dziecka • Różny stopień uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego (aż do całkowitego zaniku kosmków jelitowych) • Przyczyny: (1) przewlekające się zakażenie przewodu pokarmowego (np. EPEC, EAgEC); (2) powtórne zakażenie innym patogenem; (3) wystąpienie nadwrażliwości na pokarm (najczęściej na białka mleka krowiego lub soi) Nietolerancja węglowodanów • Pierwotne: autosomalne, recesywne niedobory enzymatyczne (np. wrodzony niedobór laktazy; hipolaktazja ludzi dorosłych; niedobór sacharazy/izomaltazy) • Wtórne: zmniejszenie aktywności enzymów związane z uszkodzeniem błony śluzowej (np. w przebiegu biegunki infekcyjnej, celiakii, alergii pokarmowej); najczęściej stwierdza się wtórny niedobór laktazy (aktywność laktazy jest największa na szczycie kosmków) • Biegunka fermentacyjna Zespół jelita drażliwego Szczegółowe omówienie – patrz tutaj. Przewlekłe nieswoiste zapalenie jelit • Typowe objawy: niewyjaśnione stany gorączkowe, zaburzenia wzrostu, ubytek masy ciała, biegunka, bóle brzucha, stolce ze śluzem i domieszką krwi. Szczegółowe omówienie – patrz tutaj. Alergia na pokarm Szczegółowe omówienie – patrz tutaj. Rzadkie przyczyny Pierwotna nietolerancja węglowodanów • Autosomalne, recesywne niedobory enzymatyczne Biegunka chlorkowa • Częstość występowania 1:43 000 • Choroba genetycznie uwarunkowana, dziedziczoną autosomalnie recesywnie • Przyczyna choroby: mutacja genu DRA (down regulated in adenoma) zlokalizowanego na chromosomie VII, a kodującego białko biorące udział w wymianie Cl-/HCO3-. • Objawy choroby ujawniają się już w ciąży u matki pod postacią wielowodzia • Poszerzone pętle jelitowe w USG płodu • U dziecka zaraz po urodzeniu bardzo charakterystyczna jest wodnista biegunka, z hipochloremią, hiponatremią i zasadowicą metaboliczną (!) • Stolec: wysokie stężenie Cl- >90 mmol/l • Choroba źle leczona prowadzi zwykle do zahamowania rozwoju somatycznego oraz niewydolności nerek • Leczenie: nawadnianie, uzupełnianie strat jonowych sodu i chloru; eksperymentalnie stosuje się inhibitory pompy protonowej. Biegunka sodowa • Defekt wymiany Na+/H+ • Wodnista biegunka od urodzenia • Kwasica metaboliczna • Stolec: wysokie stężenie sodu (>100 mmol/). Biegunka niepoddająca się leczeniu Wrodzony zanik mikrokosmków • Wodnista biegunka od urodzenia • Często rodzinne występowania lub pokrewieństwo pomiędzy rodzicami • Rozpoznanie na podstawie badania histopatologicznego (mikroskopia elektronowa: nieprawidłowy rąbek szczoteczkowy, mikrogranule) Dysplazja epitelialna • Wodnista biegunka od urodzenia • Często rodzinne występowania lub pokrewieństwo pomiędzy rodzicami • Objawem towarzyszącym bywa zarośnięcie nozdrzy tylnych, zapalenie rogówki • Rozpoznanie na podstawie badania histopatologicznego (umiarkowany do znacznego zanik kosmków; obecność „kępek” błony śluzowej; przerost i rozgałęzienia krypt; nieprawidłowa ekpresja α2β1 integryny i desmogleiny. Biegunka fenotypowa • Początek 1-3 mż. • Biegunka wodnista • Dziecko urodzone za małe w stosunku do wieku płodowego • Objawy towarzyszące: dysmorfia twarzy; hiperteloryzm; nieprawidłowe włosy. Enteropatia immunologiczna • Początek 3-12 mż. • Biegunka wodnista • Znaczny zanik kosmków • Objaw patognomoniczny: Blaszka właściwa, aktywacja limfocytów T, limfocyty T CD25+, ↑HLA-DR Enteropatia autoimmunizacyjna • Początek 3-12 mż. • Biegunka wodnista, czasami z krwią • Objawy pozajelitowe (towarzyszące choroby autoimmunologiczne np. cukrzyca, glomerulonephritis, dermatosis) • Obecność autoprzeciwciał • Blaszka właściwa, aktywacja limfocytów T, limfocyty T CD25+, ↑HLA-DR * Postęp w metodach diagnostycznych sprawia, że ta klasyfikacja podlega stałym zmianom.

przewlekła biegunka u dziecka forum